Hakediş Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Hakediş, yapılan işin parasal karşılığının belgelenmesidir. Nasıl hesaplandığını ve hangi kesintilerin uygulandığını adım adım anlatıyoruz.
Hakediş nedir?
Hakediş, bir yüklenicinin veya taşeronun belirli bir dönemde tamamladığı işin parasal karşılığını gösteren belgedir. "Hak edilen" tutarı ifade eder; yani iş yapıldıkça ödeme hakkı doğar.
İnşaat işlerinde ödeme genellikle işin tamamı bitince değil, ilerleme oranına göre dönem dönem yapılır. Hakediş bu ilerlemenin ölçülüp belgelenmesini sağlar.
Hakediş nasıl düzenlenir?
- 1
İmalat miktarı ölçülür
Dönem içinde tamamlanan iş kalemleri sahada ölçülür. Örneğin 240 m² sıva, 18 m³ beton, 65 m² seramik.
- 2
Birim fiyatlarla çarpılır
Her kalem, sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatıyla çarpılır. Toplam, o dönemin brüt hakediş tutarını verir.
- 3
Önceki hakedişler düşülür
Kümülatif çalışılıyorsa, o güne kadar yapılan toplam imalattan önceki hakedişlerde ödenen kısım çıkarılır.
- 4
Kesintiler uygulanır
Avans mahsubu, teminat (stopaj/kesinti), varsa ceza ve malzeme bedelleri düşülür.
- 5
Net ödenecek tutar bulunur
Kalan tutar, o dönem taşerona ödenecek net bedeldir.
Basit bir hakediş örneği
Tablodaki teminat kesintisi, işin sonunda eksiksiz teslim edilmesi hâlinde iade edilir. Bu nedenle taşeronun cari hesabında borç olarak durmaya devam eder — ödenmiş sayılmaz, alıkonulmuş sayılır.
| Kalem | Miktar | Birim fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| Kaba sıva | 240 m² | 180 TL | 43.200 TL |
| Alçı sıva | 180 m² | 150 TL | 27.000 TL |
| Seramik döşeme | 65 m² | 320 TL | 20.800 TL |
| Brüt hakediş | 91.000 TL | ||
| Avans mahsubu | − 20.000 TL | ||
| Teminat kesintisi (%5) | − 4.550 TL | ||
| Net ödenecek | 66.450 TL |
Hakedişte en sık yapılan hatalar
- İmalat miktarının sahada ölçülmeden, taşeronun beyanıyla kabul edilmesi
- Avans mahsubunun unutulması ve aynı paranın iki kez ödenmesi
- Teminat kesintisinin takip edilmemesi, iş bitiminde kimin ne kadar alacağının bilinmemesi
- Hakedişin cari hesaba işlenmemesi, toplam borcun görünmez kalması
- Ödeme yöntemi (nakit/çek) ile hakediş kaydının birbirine bağlanmaması
Hakediş ile cari hesap ilişkisi
Hakediş bir borç doğurur; ödeme ise o borcu kapatır. Bu iki olay farklı zamanlarda gerçekleşir ve ayrı ayrı kaydedilmelidir.
Hakediş kesildiğinde taşeronun cari hesabına alacak yazılır. Ödeme yapıldığında borç azalır. Aradaki fark, o taşerona güncel borcunuzdur. Bu ayrım tutulmadığında "ne kadar borçluyuz" sorusu cevapsız kalır.
Çekle ödeme yapılırsa
Çek kesildiği anda cari hesap kapanır çünkü taahhüt verilmiştir. Ancak nakit ancak vade dolunca hesabınızdan çıkar. Cari bakiye ile nakit akışı bu nedenle farklı zamanlarda etkilenir.
Sık sorulan sorular
Hakediş ile fatura arasındaki fark nedir?+
Hakediş, yapılan işin miktarını ve tutarını gösteren teknik-mali belgedir. Fatura ise bu tutarın vergisel olarak belgelenmesidir. Genellikle hakediş onaylandıktan sonra ona istinaden fatura düzenlenir.
Teminat kesintisi ne kadar olur?+
Sözleşmeyle belirlenir; uygulamada %3-10 arasında oranlar yaygındır. İşin eksiksiz teslimi ve kabul sonrası iade edilir.
Hakediş ne sıklıkla düzenlenir?+
Genellikle aylıktır ancak sözleşmeye göre iki haftalık veya imalat aşamasına bağlı olarak da düzenlenebilir. Önemli olan sıklığın sözleşmede net yazılmasıdır.
Hakedişleri nasıl takip etmeliyim?+
Her taşeron için ayrı cari hesap tutulmalı; hakedişler alacak, ödemeler borç azaltıcı hareket olarak işlenmelidir. Böylece güncel bakiye her an görünür olur.
İlgili yazılar
İnşaatınızı tek ekrandan yönetmeye başlayın
28 gün ücretsiz deneyin. Kredi kartı gerekmez, kurulum yapmanız gerekmez.