Nakit Akışı Tablosu Müteahhit İçin Nasıl Okunur?
Kâğıt üzerinde kâr eden bir proje, nakit yönetimi kötüyse iflas edebilir. İkisi arasındaki farkı anlamak hayati.
Kâr ile nakit aynı şey değil
Bir proje kâğıt üzerinde kâr ediyor olabilir ama kasada para olmayabilir. Bunun sebebi basittir: kâr, gelir ve giderin farkıdır; nakit ise paranın fiilen ne zaman girip çıktığıdır.
Daire satarsınız, kâr defterinize yazılır. Ama müşteri 18 ay taksitle ödeyecekse o para 18 aya yayılır. Buna karşılık demir parasını bu ay ödemeniz gerekir. Kâr vardır, nakit yoktur.
Sektörün klasik tuzağı
İnşaatta giderler öne, gelirler arkaya yığılır. Kaba inşaat aşamasında para hızla çıkar; satış gelirleri ise proje ilerledikçe gelir. Bu makası yönetemeyen firma kârlı olduğu hâlde batabilir.
Tabloda bakılacak satırlar
- Dönem başı nakit — elinizde ne vardı
- Tahsilatlar — fiilen giren para (taahhüt değil, giren)
- Ödemeler — fiilen çıkan para
- Net nakit akışı — girenin çıkandan farkı
- Dönem sonu nakit — bir sonraki aya devreden
- Vadesi gelecek yükümlülükler — henüz çıkmamış ama çıkacak olan
Çekler tabloyu nasıl bozar?
Çek, nakit akışının en yanıltıcı kalemidir. Müşteriden çek aldığınızda tahsilat yapmış gibi hissedersiniz ama kasaya para girmemiştir. Tedarikçiye çek verdiğinizde borcunuz kapanır ama paranız hâlâ hesabınızdadır.
Doğru okuma şudur: alınan çek, vadesinde tahsil edildiğinde gelir; verilen çek, vadesinde ödendiğinde gider. Cari hesap ise her ikisinde de çek düzenlendiği anda kapanır. İki tablo farklı zamanlarda hareket eder ve bu normaldir — yeter ki karıştırılmasın.
Nakit sıkışıklığının erken sinyalleri
- Geciken taksit sayısının aydan aya artması
- Tedarikçi ödemelerini sürekli erteleme ihtiyacı
- Aynı ayda birden fazla çek vadesinin toplanması
- Peşin satış oranının düşmesi, vadeli satışın artması
- Tahsil edilemeyen çek tutarının büyümesi
Ne yapmalı?
- 1
Vade takvimini görün
Önümüzdeki üç ayda hangi gün ne kadar ödeme çıkacağını ve ne kadar tahsilat beklendiğini tek tabloda görün.
- 2
Çek vadelerini dağıtın
Aynı aya yığılan vadeler, o ay nakit krizine dönüşür. Çek keserken takvime bakın.
- 3
Geciken tahsilatı erken kovalayın
Bir taksit geciktiğinde ikinci ayı beklemeyin. Gecikme ne kadar eskirse tahsil edilme ihtimali o kadar düşer.
- 4
Peşinat oranını koruyun
Satışı hızlandırmak için peşinatı çok düşürmek, kısa vadede satış getirir ama nakit dengesini bozar.
Sık sorulan sorular
Kârlı bir proje neden nakit sıkıntısı yaşar?+
Çünkü giderler peşin, gelirler vadelidir. İnşaatta harcamalar projenin başında yoğunlaşırken satış gelirleri zamana yayılır. Bu zamanlama farkı yönetilmezse kârlı proje bile ödeme güçlüğüne düşebilir.
Nakit akışını ne sıklıkla kontrol etmeliyim?+
En az haftalık. Vade yoğunluğu olan dönemlerde günlük takip gerekebilir. Aylık kontrol çoğu zaman geç kalmış olur.
Alınan çek nakit sayılır mı?+
Hayır. Alınan çek bir taahhüttür; tahsil edilene kadar nakit değildir. Nakit akışı tablosunda vade tarihine göre gösterilmelidir.
İlgili yazılar
İnşaatınızı tek ekrandan yönetmeye başlayın
28 gün ücretsiz deneyin. Kredi kartı gerekmez, kurulum yapmanız gerekmez.