Karşılıksız Çek Çıkarsa Ne Yapılır? Müteahhit İçin Adım Adım
Daire satışından ya da ciro yoluyla aldığınız çek bankadan karşılıksız döndüğünde ilk günlerde atılan adımlar sonucu belirler. Süreci sırasıyla anlatıyoruz.
Önce süre: ibraz süresini kaçırmayın
Çekin bankaya ibraz edilmesi gereken yasal süreler vardır. Türk Ticaret Kanunu'na göre düzenleme yeri ile ödeme yeri aynı ise çek, düzenleme tarihinden itibaren 10 gün içinde; farklı yerlerdeyse 1 ay içinde bankaya ibraz edilmelidir.
Bu sürede ibraz edilmeyen çekte cirantalara başvurma hakkı kaybedilebilir. Portföyünüzdeki çeklerin vadesini değil, ibraz son gününü de takip etmeniz bu yüzden önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirmedir
Karşılıksız çek sürecinde süreler ve haklar mevzuata bağlıdır ve değişebilir. Somut durumunuz için gecikmeden bir avukata danışın.
Çek karşılıksız döndüğünde adım adım
- 1
Karşılıksız şerhini aldırın
Çek süresi içinde ibraz edildiğinde hesapta karşılık yoksa banka çekin arkasına (veya ayrı bir belgeye) "karşılıksızdır" şerhini yazar. Bu şerh sonraki tüm adımların dayanağıdır.
- 2
Bankanın yasal sorumluluk ödemesini sorun
Bankalar, karşılıksız çıkan her çek yaprağı için mevzuatta belirlenen tutara kadar ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu tutar dönemsel olarak güncellenir; bankanızdan bilgi alın.
- 3
Borçluları belirleyin
Çeki düzenleyen (keşideci) ve çeki size kadar ciro edenlerin hepsi çekten sorumludur. Arka yüzdeki cirantaların isimlerini ve iletişim bilgilerini toparlayın.
- 4
Önce görüşme, sonra takip
Çoğu zaman keşideci ya da size çeki veren müşteriyle konuşmak hızlı sonuç verir. Sonuç alınamazsa kambiyo senetlerine özgü icra takibi için avukatınızla birlikte harekete geçin.
- 5
Kaydınızı güncelleyin
Çeki portföyde "karşılıksız" durumuna alın, ilgili müşteri veya firma carisine tekrar alacak olarak işleyin. Bu çeki bir tedarikçiye ciro ettiyseniz, tedarikçi size başvuracağı için o borcu da yeniden açın.
Ciro edilmiş çekte zincir
Müteahhitlik işinde çekler çoğu zaman tahsil edilmeden tedarikçiye ciro edilir. Ciro ettiğiniz bir çek karşılıksız çıkarsa tedarikçi size başvurabilir; çünkü ciro eden de çekin ödenmesinden sorumludur.
Bu yüzden ciro ettiğiniz çeklerin vadesini de takip etmelisiniz. "Elimden çıktı" diye kayıttan düşen çek, karşılıksız çıktığında beklenmedik bir borç olarak geri döner.
Riski baştan azaltmak
- Çek alırken keşidecinin çek geçmişini sorgulayın (bankanız veya karekod sorgusu üzerinden)
- Tek bir keşideciden çok yüksek tutarlı çek yoğunlaşmasından kaçının
- Ödeme planını tek bir büyük çek yerine daha küçük ve yayılmış vadelere bölün
- Vadesi yaklaşan çekleri birkaç gün önceden görün; müşteriyle ödeme teyidi yapın
- Çek portföyünüzün toplam riskini (kimden, ne kadar, hangi vadede) düzenli raporlayın
Çek portföyünü tek ekranda görmek
İNŞA ET'in çek portföyünde her çekin durumu ayrı izlenir: portföyde, tahsil edildi, ciro edildi, karşılıksız, iade edildi. Alınan çek bir tedarikçiye ciro edildiğinde sistem hem portföyü hem tedarikçi borcunu günceller; çek karşılıksız döndüğünde hangi cariye geri yansıyacağı da kayıtlıdır.
Sık sorulan sorular
Çek ibraz süresi kaç gündür?+
Türk Ticaret Kanunu'na göre düzenleme ve ödeme yeri aynı olan çeklerde 10 gün, farklı olanlarda 1 aydır. Süre çekin üzerindeki düzenleme tarihinden başlar.
Karşılıksız çekte banka ne kadar öder?+
Bankalar, karşılıksız çıkan her çek yaprağı için mevzuatta belirlenen tutara kadar ödeme yapar. Bu tutar dönemsel olarak güncellendiği için güncel rakamı bankanızdan teyit edin.
Ciro ettiğim çek karşılıksız çıkarsa sorumlu olur muyum?+
Evet. Çeki ciro eden kişi, çekin ödenmesinden sorumludur. Çeki ciroyla aldığınız tedarikçi, karşılıksız çıkması hâlinde size başvurabilir.
İlgili yazılar
İnşaatınızı tek ekrandan yönetmeye başlayın
28 gün ücretsiz deneyin. Kredi kartı gerekmez, kurulum yapmanız gerekmez.