Keşif Özeti Nasıl Hazırlanır? Metraj, Birim Fiyat ve Yaklaşık Maliyet
Keşif özeti, bir inşaatın neye mal olacağını iş başlamadan gösteren belgedir. Metrajdan birim fiyata, oradan yaklaşık maliyete nasıl gidildiğini örnek tabloyla anlatıyoruz.
Keşif özeti nedir?
Keşif, yapılacak bir işin hangi kalemlerden oluştuğunun ve her kalemin ne kadar tutacağının iş başlamadan önce hesaplanmasıdır. Keşif özeti ise bu hesabın tek sayfalık, grup grup toplanmış hâlidir.
Formül basittir: her iş kalemi için metraj (miktar) birim fiyatla çarpılır, çıkan tutarlar toplanır. Zor olan formül değil, kalemleri eksiksiz listelemek ve gerçekçi birim fiyat seçmektir.
Keşif, metraj ve hakediş aynı listeyi kullanır
Keşifte kullandığınız iş kalemi listesi, iş başladığında taşeron hakedişlerinin ve maliyet takibinin de iskeleti olur. Listeyi baştan düzgün kurmak, sonraki bütün hesapları kolaylaştırır.
Adım adım keşif özeti
- 1
İş kalemlerini gruplayın
Hafriyat, kaba inşaat (beton, demir, kalıp), duvar, çatı, sıva, tesisat, ince işler, dış cephe ve çevre düzenlemesi gibi ana gruplar açın. Her grubun altına kalemleri yazın.
- 2
Her kalemin metrajını çıkarın
Miktarları projeden ölçün: beton m³, demir kg, duvar ve sıva m², kapı adet. Metraj hatası doğrudan maliyete yansır; çift sayım ve unutulan kalem en sık iki hatadır.
- 3
Birim fiyatı belirleyin
Kamu işlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yayımladığı birim fiyatlar kullanılır. Özel işlerde güncel piyasa teklifleri ve kendi geçmiş maliyetleriniz daha gerçekçidir.
- 4
Fire ve belirsizlik payı ekleyin
Malzemeye göre %3-10 fire payı ekleyin. Zemin, hava ve fiyat dalgalanması için ayrı bir öngörülemeyen gider satırı açmak, rakamları tek tek şişirmekten daha şeffaftır.
- 5
Grup toplamlarını özetleyin
Her grubun toplamını ve toplam içindeki payını tek tabloda gösterin. Özet sayfası, karar verecek kişinin bakacağı tek sayfadır.
Örnek keşif özeti tablosu
Aşağıdaki tablo bir keşif özetinin biçimini göstermek içindir. Tutarlar yerine paylar verilmiştir; çünkü birim fiyatlar şehre, yıla ve proje sınıfına göre büyük farklılık gösterir.
| Grup | Örnek kalemler | Birim | Toplam içindeki pay (tipik) |
|---|---|---|---|
| Kaba inşaat | Beton, demir, kalıp, temel yalıtımı | m³ / kg / m² | En büyük grup |
| Duvar ve çatı | Tuğla/gazbeton, çatı konstrüksiyonu, kaplama | m² | Orta |
| Tesisat | Elektrik, sıhhi tesisat, doğalgaz, ısıtma | götürü / m | Orta |
| İnce işler | Sıva, alçı, boya, seramik, parke, doğrama | m² / adet | Kabaya yakın |
| Dış cephe | Mantolama, cephe kaplaması, denizlik | m² | Düşük-orta |
| Genel giderler | Şantiye kurulumu, sigorta, harç, proje | götürü | Düşük |
Keşif özetinde en sık yapılan 6 hata
- Genel giderleri unutmak: şantiye elektriği, bekçi, iskele kirası ve sigorta keşifte yoksa kâr marjından çıkar
- Eski birim fiyatla hesap: altı ay önceki fiyatla yapılan keşif, enflasyonlu dönemde baştan yanlıştır
- KDV'yi karıştırmak: bazı kalemleri KDV dahil, bazılarını hariç yazmak toplamı anlamsız hâle getirir
- Fire payını hiç koymamak ya da her kaleme aynı oranı koymak
- Taşeron teklifini birim fiyat sanmak: teklifin içinde malzeme var mı, yok mu, netleştirilmelidir
- Keşfi bir kez yapıp bırakmak: iş ilerledikçe gerçekleşen maliyetle karşılaştırılmayan keşif, sadece bir tahmindir
Keşiften maliyet takibine
Keşif özetinin asıl değeri iş başladıktan sonra ortaya çıkar. Her kalem için "tahmin edilen" ve "gerçekleşen" tutar yan yana izlendiğinde, maliyet aşımı daha ay sonu gelmeden görünür.
İNŞA ET'in maliyet takibi ekranı bu mantıkla çalışır: kalemleri keşif tutarıyla girersiniz, harcamalar ve malzeme alımları ilgili kaleme işlendikçe bütçe kullanım oranı yeşilden sarıya, sarıdan kırmızıya döner.
Sık sorulan sorular
Keşif ile metraj arasındaki fark nedir?+
Metraj yalnızca miktarları verir (kaç m³, kaç m²). Keşif, bu miktarları birim fiyatla çarparak tutara çevirir. Keşif özeti de bu tutarların gruplar hâlinde toplandığı özet sayfadır.
Keşif özetinde hangi birim fiyatlar kullanılır?+
Kamu işlerinde Bakanlığın yayımladığı resmî birim fiyatlar esas alınır. Özel sektörde ise güncel tedarikçi ve taşeron teklifleri ile firmanın kendi geçmiş maliyetleri daha gerçekçi sonuç verir.
Keşif özetine kâr dahil edilir mi?+
Maliyet keşfinde kâr ayrı tutulmalıdır. Önce yaklaşık maliyet bulunur, kâr ve risk payı bunun üzerine ayrı bir satır olarak eklenir. Böylece maliyetin ne kadar olduğu net görünür.
İlgili yazılar
İnşaatınızı tek ekrandan yönetmeye başlayın
28 gün ücretsiz deneyin. Kredi kartı gerekmez, kurulum yapmanız gerekmez.