Metraj Nedir, Nasıl Çıkarılır?
Metraj, projedeki her imalatın miktarını çıkarma işidir. Bütçenin, siparişin ve hakedişin tamamı bu sayıların üzerine kurulur.
Metraj nedir?
Metraj, bir projede yapılacak imalatların miktarlarının proje üzerinden hesaplanmasıdır. Kaç m³ beton dökülecek, kaç kg demir bağlanacak, kaç m² sıva yapılacak — bunların hepsi metrajla belirlenir.
Metraj yalnızca bir sayı listesi değildir; maliyet tahmininin, malzeme siparişinin ve hakediş hesabının ortak temelidir. Metraj yanlışsa üçü de yanlış olur.
Metraj ile keşif arasındaki fark
Kısaca: metraj "ne kadar", keşif "kaça" sorusunun cevabıdır. Keşif her zaman metrajın üzerine kurulur.
| Metraj | Keşif | |
|---|---|---|
| Ne verir | Miktar | Bedel |
| Birim | m, m², m³, kg, adet | TL |
| Nasıl elde edilir | Projeden ölçüm | Metraj × birim fiyat |
| Sıralama | Önce yapılır | Metrajdan sonra yapılır |
Metraj nasıl çıkarılır?
- 1
İmalat kalemlerini listeleyin
Kazı, temel betonu, kolon-kiriş betonu, donatı, duvar, sıva, boya, seramik, tesisat gibi tüm kalemleri ayrı ayrı yazın.
- 2
Her kalemin birimini belirleyin
Beton m³, sıva m², demir kg, kapı adet. Birim karışıklığı en sık hata kaynağıdır.
- 3
Proje üzerinden ölçün
Mimari ve statik projelerden alanları ve hacimleri hesaplayın. Kat planları kat kat ele alınmalıdır.
- 4
Boşlukları düşün
Kapı ve pencere boşlukları duvar ve sıva metrajından düşülmelidir. Düşülmediğinde malzeme fazla sipariş edilir.
- 5
Fire payı ekleyin
Kesim, kırılma ve uygulama kayıpları için kalem bazında fire eklenir. Seramikte %10, demirde %5, sıvada %10-15 tipiktir.
- 6
Kontrol edin
Kaba mantık kontrolü yapın: m² başına demir 30-40 kg civarında mı? Beton hacmi kat alanıyla uyumlu mu?
Sık yapılan hatalar
- Kapı ve pencere boşluklarının düşülmemesi
- Fire payının hiç eklenmemesi veya her kaleme aynı oranın uygulanması
- Eğimli yüzeylerde (çatı) izdüşüm alanının gerçek alan sanılması
- Birim karıştırma — m² yerine m³ yazılması
- Bodrum ve çatı katının unutulması
- Metrajın tek kişi tarafından yapılıp hiç kontrol edilmemesi
Metrajdan sonra ne olur?
Metraj çıktıktan sonra üç yerde kullanılır: bütçe hazırlanır (keşif), malzeme siparişi verilir ve hakedişlerde gerçekleşen imalat bu listeyle karşılaştırılır.
Bu nedenle metraj bir kez yapılıp bırakılan bir iş değildir. Proje ilerledikçe gerçekleşen miktarlarla karşılaştırılmalı, sapmalar erken görülmelidir. Sapmanın proje bitiminde fark edilmesi, müdahale şansını ortadan kaldırır.
Sık sorulan sorular
Metrajı kim çıkarır?+
Genellikle inşaat mühendisi, mimar veya deneyimli teknik personel çıkarır. Küçük projelerde müteahhit kendisi de yapabilir ancak mutlaka ikinci bir gözle kontrol edilmelidir.
Metrajda fire payı ne kadar olmalı?+
Kaleme göre değişir. Demirde %3-7, betonda %3-5, seramikte %7-15, sıvada %10-15 tipik değerlerdir. Karmaşık geometrili işlerde oranlar artar.
Metrajı Excel'de mi tutmalıyım?+
Metraj hesabının kendisi Excel'de yapılabilir. Asıl mesele, çıkan miktarların gerçekleşenle sürekli karşılaştırılmasıdır; bu takip aşamasında bir yönetim sistemi işi kolaylaştırır.
İlgili yazılar
İnşaatınızı tek ekrandan yönetmeye başlayın
28 gün ücretsiz deneyin. Kredi kartı gerekmez, kurulum yapmanız gerekmez.