Şantiyede Malzeme İsrafı Nasıl Önlenir?
İsraf hiçbir kalemde 'zarar' olarak görünmez; sadece bütçe beklenenden erken biter. En sık kaynaklar ve önlemleri.
İsraf nerede oluşur?
- Kötü depolama — açıkta kalan çimento, ıslanan alçı, güneşte kalan boya
- Yanlış kesim — ölçü almadan kesilen demir, seramik ve profil
- Fazla sipariş — ihtiyaçtan çok alınan ve kalan malzeme
- Eksik sipariş — iş durunca acil ve pahalı alım yapılması
- Takipsiz stok — sahada olduğu bilinmeyen malzemenin yeniden alınması
- Kayıp ve zayiat — sahadan kaybolan malzeme
- Fire hesabının yapılmaması
- Kullanılmayan artık malzemenin başka projeye aktarılmaması
Önlem 1 — Stoğu gerçek zamanlı bilin
İsrafın büyük kısmı, sahada ne olduğunun bilinmemesinden doğar. Depoda 40 torba çimento dururken yeni sipariş verilmesi sık görülür.
Her giriş ve çıkışın kaydedilmesi, stok bilgisinin tahmin olmaktan çıkıp veriye dönüşmesini sağlar.
Önlem 2 — Kritik stok seviyesi belirleyin
Her malzeme için "bu seviyenin altına inerse sipariş verilir" eşiği tanımlanmalıdır. Böylece ne iş durur ne gereksiz stok birikir.
Eşik, tedarik süresine göre belirlenmelidir: teslimatı bir hafta süren malzemenin eşiği, ertesi gün gelenden yüksek olmalıdır.
Önlem 3 — İrsaliyeyi kayda bağlayın
Gelen malzeme miktarı irsaliyeyle karşılaştırılmadan teslim alınırsa, eksik gelen mal fark edilmez ve fatura tam ödenir.
İrsaliyenin fotoğrafını teslimat kaydına eklemek, sonradan çıkan miktar tartışmalarını bitirir.
Önlem 4 — Depolama koşullarını düzeltin
- Çimento ve alçıyı zeminden yükseltip üzerini örtün
- Demiri çamurdan ve durgun sudan uzak tutun
- Boya ve kimyasalları doğrudan güneşten koruyun
- Seramiği düzgün istifleyin, devrilmeye karşı sabitleyin
Önlem 5 — Artıkları başka projeye aktarın
Bir projede kalan malzeme çoğu zaman sahada unutulur ve zamanla kullanılamaz hâle gelir. Birden fazla projeniz varsa depo transferi kayıt altına alınarak yapılmalıdır.
Aktarım kaydedilmezse iki projede de stok yanlış görünür ve maliyet dağılımı bozulur.
Sık sorulan sorular
Malzeme israfı bütçenin ne kadarını etkiler?+
Kontrolsüz şantiyelerde malzeme maliyetinin %5-10'una varan kayıplar görülebilir. Bu oran, çoğu projenin kâr marjına yakın bir büyüklüktür.
Stok takibini kim yapmalı?+
Sahada bulunan şantiye şefi veya depo sorumlusu yapmalıdır. Kaydın malzeme geldiği ve kullanıldığı anda girilmesi esastır; sonradan hatırlanarak yapılan giriş güvenilir değildir.
Fire ile israf aynı şey mi?+
Hayır. Fire, uygulamanın doğası gereği oluşan ve önceden hesaplanan kayıptır. İsraf ise önlenebilir olan ve hesaba katılmayan kayıptır.
İlgili yazılar
İnşaatınızı tek ekrandan yönetmeye başlayın
28 gün ücretsiz deneyin. Kredi kartı gerekmez, kurulum yapmanız gerekmez.